برنج هیبریدی

برنج هیبرید

استفاده از فناوری تست برنج هیبرید, سبب افزایش عملکرد ۱۵ الی ۲۰ درصد و حتی تا ۳۰ درصد نسبت به ارقام پرمحصول رایج در شرایط یکسان خواهد شد. برنج هیبرید در کشور چین حدود ۳۰ سال پیش معرفی شده و امروزه به بیش از ۱۷ میلیون هکتار گسترش یافته است. در دیگر کشورهای جنوب شرقی آسیا نظیر ویتنام, فیلیپین, بنگلادش و هندوستان نیز سطح قابل توجهی از برنجکاری به برنج هیبرید اختصاص پیدا کرده است. 

در کشور ما گر چه این تکنولوژی نوپا می باشد ولی با برنامه های گسترده حمایتی از جمله پرداخت یارانه برای تولید بذر هیبرید, پیش بینی می شود در سالهای آینده به لطف خدای منان مورد استقبال کشاورزان برنجکار قرار گیرد. 

برنج هیبرید چیست؟ 

برنج هیبرید دورگه ای است که از دو والد کاملاً خالص حاصل شده باشد. برنج هیبرید تجاری (نسل اول ) فقط یک سال قابل کشت توسط کشاورزان می باشد. کشاورزان هر ساله باید بذر مورد نیاز خود را از مراکز معتبر تولید و توزیع برنج هیبرید تهیه نمایند. در سال‌های اخیر در کشورمان از روش سه لاینی شامل لاین نرعقیم (Aلاین), لاین نگهدارنده یا حفظ کننده نرعقیمی( Bلاین) و لاین برگرداننده یا اعاده کننده باروری (Rلاین ) استفاده شده است. که نتایج حاصل از این روش, برنج هیبرید با نام پیشنهادی بهار یک تلاقی بین لاین برگرداننده باروری ( IR42686R) و نرعقیم (IR58025A) می باشد. کشت آن توسط کشاورزان به دلیل وجود پدیده رشد عالی( Hetrosis) سبب افزایش چشمگیر تولید در کشور خواهد شد. 

مزرعه تولید بذر هیبرید

مناطق و اراضی مناسب کشت برنج هیبرید

از آنجایی که برنج هیبرید بهار یک میان رس می باشد (از بذر پاشی تا برداشت 130 روز) لذا در مناطقی که محدودیت طول دوره رشد برنج دارند نظیر مناطق سردسیر کشور(آذربایجان، زنجان، لرستان و اصفهان) مناسب نیست. استان های شمالی کشور در صورت کشت به موقع و نیز استان‌های جنوبی نظیر خوزستان و فارس برای کشت برنج هیبرید بهار یک مناسب هستند. 

در استان های شمالی هم باید دقت نمود مناطقی که ارقام پرمحصول و میان رس و دیررس نظیر خزر و ندا کشت می‌نمایند برای کشت برنج هیبرید مناسب خواهد بود. لیکن در مناطقی که همه کشاورزان ارقام محلی و زودرس کشت می کنند کشت برنج هیبرید توصیه نمی شود زیرا مورد هجوم نسل سوم آفت کرم ساقه خوار قرار گرفته و امکان نقصان شدید محصول را به دنبال خواهد داشت.

 تولید بذر هیبرید

تولید بذر برنج هیبرید برخلاف سایر ارقام اصلاح شده و محلی, توسط کشاورزان بسیار مشکل و حتی غیر ممکن خواهد بود. تولید بذر باید توسط شرکت ها و گروه هایی که دوره های آموزشی لازم را با موفقیت طی کرده, توانایی و امکانات لازم را دارند تحت نظارت موسسه های تحقیقاتی و کارشناسان مجرب انجام شود. لذا کشاورزان برای تهیه بذر برنج هیبرید باید هر ساله به مراکز خدمات جهاد کشاورزی و مراکز مجاز توزیع بذر مراجعه نمایند. برای اطمینان بیشتر دقت نمایند که بحث‌های بذر دارای برچسب و اتیکت موسسه ثبت گواهی بذر یا موسسه تحقیقات برنج باشد. 

علاوه بر این چون در تولید بذر هیبرید دو والد که والد مادری آن نر عقیم است نقش دارند, لذا کشاورزان از بذر هیبرید(F1) کشت شده در مزرعه خود نمی توانند برای سال آینده بذرگیری نمایند, زیرا چون در نسل دوم درصد قابل توجهی از بوته ها به والد مادری که نر عقیم می باشد, نرعقیمی را به ارث می برند و در نتیجه تعدادی از بوته ها در مزارع کشاورزان پوک خواهند شد. لذا کشاورزان باید هر ساله بذر مورد نیاز خود را از مراکز معتبر تهیه نمایند. 

تاریخ کشت برنج هیبرید

از آنجایی که برنج هیبرید به تنش های محیطی از جمله سرمای بهاره تحمل بیشتری نسبت به سایر ارقام دارد, بنابراین با توجه به میان رس بودن رقم, توصیه بر این است که زودهنگام یعنی اوایل فروردین در خزانه ایستگاهی و زیر پوش نایلون بذر پاشی گردد.  سن نشاها از زمان بذر پاشی تا وقت نشاکاری حدود ۲۵ روز یعنی ۴ برگی مناسب است. با توجه به تاریخ بذرپاشی زمان نشاکاری اوایل اردیبهشت خواهد بود. تاریخ کشت به موقع از یک طرف باعث افزایش تولید محصول شده و از طرف دیگر موجب همزمان رسی و کاهش خسارت کرم ساقه خوار( به دلیل برداشت زود هنگام) می شود. علاوه بر این کشت زودهنگام باعث افزایش درصد دانه های سالم در زمان تبدیل و کاهش شکم سفیدی خواهد شد.

مدیریت آفات و بیماری ها

برنج هیبرید بهار به دلیل میان رسی و کاشت دیرهنگام ممکن است مورد هجوم نسل سوم کرم ساقه خوار قرار گیرد. لذا در صورت کشت به موقع و مصرف بهینه کود می توان از خسارت آفت جلوگیری کرد. تجربه چند ساله کشاورزان در شمال کشور بیانگر آن است که می‌توان با مبارزه بیولوژیکی یعنی استفاده از زنبور تریکوگراما و کشت توام برنج و اردک و بدون استفاده از سموم آفت کش در برنج هیبرید به عملکرد ده تن در هکتار دست یافت. گرچه برنج هیبرید به بیماری بلاست مقاوم می باشد ولی به خاطر پنجه زنی بالا همانند ارقام اصلاح شده پرمحصول دیگر ممکن است به بیماری شیت بلایت حساسیت نشان دهد, لذا مبارزه شیمیایی با سموم توصیه شده حفظ نباتات از جمله تیلت در زمان یک هفته بعد از خوشه دهی همزمان با آخرین مرحله مبارزه با کرم ساقه خوار باعث کاهش خسارت این بیماری خواهد شد. 

مزرعه کشت برنج هیبرید

برداشت برنج هیبرید

 بهترین زمان برداشت برنج هیبرید وقتی است که حدود ۸۵% دانه ها رسیده باشند. تاخیر در زمان برداشت نه تنها باعث افزایش ریزش دانه ها می شود بلکه ممکن است موجب افزایش ترک دانه و در نتیجه زیاد شدن خرده برنج شود. بهتر است با کمباین مخصوص برنج به صورت مستقیم برداشت گردد. نکته ای که باید بدان توجه داشت این است که نباید آب شالیزار را زودهنگام قطع و مزرعه را خشک نمود, بلکه بهترین زمان خشک کردن حدود ۲۰ روز بعد از خوشه دهی کامل یا هفت روز قبل از برداشت می باشد. در صورت خشک کردن زودهنگام مزرعه باعث نقصان در پر شدن دانه ها و افزایش خرده برنج در زمان تبدیل خواهد شد. 

کیفیت و نحوه پخت برنج هیبرید

خوشبختانه برنج هیبرید بهار یک از کیفیت مطلوبی برخوردار می باشد در صورت رعایت روش صحیح پخت مورد استقبال مصرف کنندگان قرار خواهد گرفت. برنج هیبرید قبل از پخت حدود ۳۰ دقیقه در آب نمک به غلظت ۴۴ در هزار و به مقدار ۱۲۵ درصد وزن برنج (هر ۱۰۰ گرم برنج، ۱۲۵ گرم آب نمک )خیسانده شود. بعد از آن در آب نمکی که غلظت نمک آن به وسیله ی حس چشایی مشخص می گردد و در حال جوشیدن کامل است به مقدار ⅖ برابر وزن خشک برنج به مدت ۷ دقیقه جوشانده شود, بعد از این مدت برنج به عبارتی پخته شده است لکن جهت دم کشیدن کامل و پخت نهایی, در ظرفی ریخته و بر روی شعله ملایمی قرار داده شود. مدت زمان لازم برای این مرحله بسته به سلیقه مصرف کننده و نوع رنگ ته دیگ خواهد داشت. برنج هیبرید پس از پختن و دم کشیدن کامل نرم و خوش خوراک باقی می ماند و پس از سرد شدن نیز سفت نمی شود که این خصایص مطلوب نظر مصرف کنندگان محترم نیز خواهد بود. 

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

Call Now Button
باز کردن چت واتساپ
برای مشاوره رایگان تماس بگیرید
شروع مکالمه
سلام
چطور میتونم کمکتون کنم؟